home wat is beeldkraken nieuwsbrief contact
module overzicht
Vakgebieden
filters

Opgepakt en weggevoerd

C
CKV |
G
geschiedenis |
M
maatschappij |
N
Nederlands

Achtergrondinformatie


Tijdens de Tweede Wereldoorlog, die van 1939 tot 1945 duurde, was Nederland vanaf 1940 bezet gebied. Aanvankelijk leek de bezetting mee te vallen, maar al snel bleek dat de oorlog grote invloed had op het dagelijkse leven.

 

Duitsland had door de oorlog een groot tekort aan geschoolde arbeiders en probeerde dit probleem op te lossen door arbeiders uit de bezette gebieden te halen. Dit ging in het begin nog zonder dwang. Op mooie, kleurrijke posters werden prachtige dingen beloofd om Nederlandse arbeiders naar Duitsland te lokken.

 

Nadat het Duitse leger zware verliezen in Rusland had geleden, kwam er algauw een einde aan het vrijwillige karakter van het werken in Duitsland. In mei 1943 moesten alle Nederlandse mannen van 18 tot 35 jaar zich melden voor de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz), waarna ze tewerkgesteld werden in de Duitse oorlogsindustrie.

 

Veel mannen wilden hun vrouw en kinderen helemaal niet achterlaten om te gaan werken voor bezetter. Ze doken onder of probeerden met een list aan de arbeidsinzet te ontkomen. Zo werden er middeltjes geslikt om ziek te worden of werd met de hulp van een keuringsarts een vrijstelling geregeld.

 

In de laatste periode van de oorlog kwam er steeds meer hulp van de geallieerden. Landen als het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten wilden het bezette Nederland bevrijden en de Duitsers verslaan.

 

Duitsland probeerde te voorkomen dat sterke Nederlandse mannen de oprukkende geallieerden zouden helpen en hield daarom razzia's. Dit waren georganiseerde drijfjachten waarbij zoveel mogelijk mensen werden opgepakt en weggevoerd.   

 

Op 11 november 1944 werden bij een massale razzia in Rotterdam en Schiedam ongeveer 50.000 mannen opgepakt. Duitse soldaten hadden alle belangrijke bruggen, pleinen en het telefoonnetwerk afgesloten, zodat burgers geen kant op konden. Slechts een klein aantal mannen wist aan de razzia te ontsnappen.

 

De getoonde afbeelding heeft als titel 'De Slavenhaler' en is getekend door Leo Jordaan. De afbeelding werd na de oorlog gepubliceerd in 'Nachtmerrie over Nederland, een herinneringsalbum, 1940-1945.'