home wat is beeldkraken nieuwsbrief contact inloggen
module overzicht
Vakgebieden
filters

Gevraagd en gebleven

C
CKV |
G
geschiedenis |
M
maatschappijleer |
N
Nederlands

Achtergrondinformatie


Op zoek naar werk, trok sinds het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw een gestage stroom mannen uit de gebieden rond de Middellandse Zee naar Nederland. In Nederland werden deze gastarbeiders, zoals ze al snel werden genoemd, met open armen ontvangen. Er was door de snel stijgende welvaart immers een schreeuwend tekort aan arbeidskrachten. 

 

Veel gastarbeiders vonden, al zoekend naar betere werkomstandigheden, zelfstandig hun weg naar Nederland. Andere werknemers werden door de Nederlandse bedrijven en de overheid geworven in het land van herkomst. Dit gebeurde eerst vooral in Spanje en Italië en later ook in Turkije en Marokko, allemaal landen waar de werkloosheid in die tijd erg hoog was. 

 

Overheid en bedrijven zochten vooral naar ongeschoolde, ijverige arbeidskrachten die hun neus niet ophaalden voor zwaar, vuil en laagbetaald werk dat de Nederlanders zelf niet wilden doen.

 

De gastarbeiders waren van plan om korte tijd te blijven, hard te werken en, als ze genoeg gespaard hadden, weer naar huis te gaan. Ze wilden met het verdiende geld in hun eigen land een bedrijf opzetten, een winkel beginnen of hun kinderen naar een goede school sturen. Het was zeker niet hun bedoeling te blijven in Nederland.

 

Ook de Nederlandse overheid en bedrijven gingen er vanuit dat ze hooguit een paar jaar zouden blijven. De immigranten kregen dan ook tijdelijke contracten en er werd niet van hen verwacht dat ze de Nederlandse taal zouden leren of dat ze zouden integreren. Ze maakten lange dagen en hadden nauwelijks contact met Nederlanders.

 

Door de oliecrises van 1973 en 1979 raakte de Nederlandse economie in een dip. Veel fabrieken moesten werknemers ontslaan. Tegelijkertijd begon het proces van automatisering, waardoor de behoefte aan ongeschoolde arbeiders verder afnam. De eens zo gewilde gastarbeiders kwamen massaal op straat te staan.

 

De arbeidsmigratie werd in 1973 stopgezet, wat betekende dat het voor buitenlandse werknemers uit landen rond de Middellandse Zee bijna onmogelijk werd om op een legale manier aan werk te komen in Nederland. Toch zou het aantal immigranten uit die landen alleen maar toenemen. Dit kwam door de invoering van de wet op gezinshereniging in 1974.

 

Door deze wet konden gastarbeiders hun achtergebleven gezinnen naar Nederland laten komen. Dit werd vooral gedaan door Turkse en Marokkaanse mannen. Nog steeds dachten zij naar het land van herkomst terug te keren, maar toen de kinderen eenmaal naar Nederlandse scholen gingen, werd wel duidelijk dat van een tijdelijk verblijf geen sprake meer was.

 

Op de afbeelding zie je een Marokkaanse gastarbeider aan het werk in een Goudse kaasfabriek. De afbeelding is in 1977 gemaakt door Robert de Hartogh, een fotograaf die in de jaren zeventig is begonnen met het vastleggen van het dagelijks leven van immigranten in Nederland.